Heilsuhúsið

D-vítamín er nauðsynlegt í skammdeginu:

Eykur vellíðan, styrkir lungun og dregur líklega úr einkennum Parkinsons

Eitt þeirra vítamína sem við ættum að huga þegar sólar nýtur lítið við er D-vítamín sem stundum er kallað sólarvítamínið. Nýleg áströlsk rannsókn leiddi í ljós að D-vítamín er afar áhrifaríkt gegn skammdegisþunglyndi. Í rannóknin sem gerð var á 400 manns, þar sem helmingurinn fékk D-vítamín og hinn helmingurinn lyfleysu, sögðust nær 100% þeirra sem sem tóku inn D-vítamínið að þeim liði betur en áður, eftir að hafa aðeins neytt þess í fjóra daga. Þetta kann að stafa af því að D-vítamín hefur þann eiginleika að auka serótínmagn í heilanum en skortur á því leiðir einmitt til þunglyndis.

D-vítamín verður til í húðinni eftir að hún hefur komist í snertingu við útfjólubláa geisla sólarinnar. Einnig getum við fengið það úr feitum fiski, t.d. fisklifur og lifur annarra dýra. Mest af því er að finna í þorskalifur. Einnig er nokkuð magn þess að finna í fræspírum, sveppum, sólblómafræjum, mjólkurafurðum og eggjum. Loftmengun, paraffínolía og laxerolía eru gagnvirk D-vítamíni.
Öll þurfum við lífsnauðsynlega á D-vítamíni að halda til þess að frásoga kalk en það stuðlar að heilbrigðum beinum og sterkum vöðvum og ekki síst heilbrigðu ónæmiskerfi. D-vítamín er líka nauðsynlegt til að skjaldkirtill og fleiri kirtlar starfi eðlilega. Það hindrar tannskemmdir og tannrótarbólgur auk þess að koma í veg fyrir beinkröm. Auk kalks stuðlar D-vítamín einnig að upptöku fosfórs og annarra steinefna. Rannsóknir á beinþéttni hjá eldri borgurum leiða ítrekað í ljós nauðsyn þess að þeir taki inn D-vítamín til að koma í veg fyrir beinþynningu. Fólk á norðlægum slóðum þarfnast aukins D-vítamíns á veturna vegna þess hve stutt dagsbirtu nýtur þá við.

Samanmerki á milli neyslu D-vítamíns og heilbrigðra lungna
Rannsóknir sýna líka að þeim mun meira D-vítamín sem rennur um æðar okkar því heilbrigðari eru í okkur lungun. Þegar er búið að sanna að skortur á D-vítamíni eykur hættuna á háum blóðþrýstingi, sykursýki, krabbameini og beinþynningu. Nú hafa læknar á Nýja-Sjálandi hins vegar uppgötvað að samhengi er á milli D-vítamíns og heilbrigði lungna: “Svo langt sem við eygjum er þetta í fyrsta sinn sem einhver uppgvötar þessi tengsl á milli D-vítamíns og starfsemi lungnanna,” segir Peter Black, forsprakki Nýsjálenska vísindahópsins frá Háskólanum í Auckland en hann og félagar hans komust að þessu þegar þeir rýndu á ný í rannsóknir sem framkvæmdar voru í Bandaríkjunum á árunum 1988 og 1994. Niðurstöðurnar voru geymdar í Third National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES III). Rannsóknin náði til meira en 14.000 Bandaríkjamanna, 20 ára og eldri. Mælingar höfðu verið gerðar á útöndum hvers og eins. Niðurstaðan var einföld: því meiri neysla á D-vítamíni því heilbrigðari eru lungun.
“Við vitum ekki alveg af hverju þetta er svona,” segir Black en hann bendir á að allir viti um samhengið á milli neyslu D-vítamíns og sterkra beina. Hugsanlegt sé að D-vítamín hafi með sama hætti áhrif á lungnavefinn, sem vitað er að að endurnýjar sig alla ævi líkt og beinin. Frekari rannsóknir á þessari stóru uppgvötun eru í vinnslu.

Tengist Parkinsons D-vítamínskorti?
Nú rannsaka bandarískir vísindamenn við Emory-háskólann það hvort þetta lífsnauðsynlega vítamín geti dregið úr einkennum Parkinsonsveiki.
Fram hefur komið að Parkinsons stafar af skorti á dópamíni í heilanum (sem t.d. veldur skammdegisþunglyndi). Heilinn notar dópamín til þess að stjórna hreyfingum og framleiðsla þess og niðurbrot haldast því stöðugt í jöfnum hlutföllum. Við Parkinsonssjúkdóm dregur úr framleiðslu á efninu en um leið heldur niðurbrot áfram, sem leiðir til þess að skortur verður á efninu. Parkinsonsveiki einkennist af stífleika í vöðvum, skjálfta og minni hreyfigetu. Hægt er að meðhöndla þessi einkenni með því að gefa sjúklingunum dópamín þótt endanleg lækning hafi ekki fundist enn.

Skortseinkenni
Hjá börnum er helsta einkenni D-vítamínskorts beinkröm, tannskemmdir og kyrkingslegur vöxtur. Einkenni hjá fullorðnum eru m.a. lystarleysi, þróttleysi, vöðvaslappleiki, önuglyndi, ótímabær öldrun og beinþynning. Þegar skorturinn er kominn á alvarlegt stig verða beinin mjúk og aflagast. Skortur á D-vítamíni er talinn gera karla veikari fyrir krabbameini í blöðruhálskirtli og ristli en konur veikari fyrir brjóstakrabbameini.

Hvernig á neyta?
Gæða D-vítamín fæst frá fjölmörgum framleiðendum í Heilsuhúsinu. Benda má á að D-vítamínið sem til dæmis heilsuvörufyrirtækið Higher Nature notast við er svokallað D3-vítamín (cholecalciferol). Sú tegund D-vítamíns frásogast best í líkama mannsins. Hver tafla inniheldur 500iu og er laus við öll skaðleg efni; gervi- og litarefni.

Heimildir: www.naturalews.com og fleiri.